Objektivnost i objektivno

Objektivnost je termin novolatinskog porekla, nastao od reči objectivus, i u bukvalnom prevodu znači – stvarni, predmetni. Pojam “objektivan” podrazumeva da je nešto upravo takvo kao što jeste (istinito, realno, stvarno) i da upravo postoji kao objekat koji nije samo izmišljen. Kada se pominje, da je nešto objektivno, misli se da je nezavisno od subjekta, kao i od subjektivnog mišljenja ili, pak, od interesa samog objekta.

Prema zvaničnoj definiciji, objektivnost je karakteristika određenog iskaza, činjenice ili teorije, koja podrazumeva da se sve to zasniva na stvarnom stanju, odnosno, da je realno, ispravno, istinito i samim tim da nije pod uticajem subjektivnih činilaca. Nauka, pojam objektivnosti predstavlja i tumači isključivo kao nešto nepristrasno, nezavisno od ličnih interesa, želja, potreba ili strahova naučnika.

Sociologija kao nauka se većim svojim delom bavi i pojmom objektivnosti. Sociološki načini mišljenja se razlikuju između sebe, jer sociologija prema definiciji koristi sistemske metode empirijskog istraživanja, analize podataka, teorijska mišljenja i logičnu procenu iznešenih argumenata. Na osnovu ovoga, osnovni principi sociološkog saznanja su: objektivnost, pouzdanost, preciznost, opštost i sistematičnost. Objektivnost u ovim okvirima podrazumeva uzimanje svih raspoloživih i relevantnih iskustvenih podataka, kao i traganje za novim podacima koji mogu biti od značaja za problem koji se proučava. Formalnu stranu ove objektivnosti predstavlja – pouzdanost, odnosno proverljivost postupka istraživanja. Pod preciznošću se podrazumeva težnja da se utvrde značajne nijanse u ispoljavanju određene pojave, koje su teško uočljive. Sistematičnost i opštost podrazumevaju da teorijska nauka ima za cilj objašnjenje tzv. “privlačnosti koje postoje u stvarnosti”.

Suprotan pojmu objektivnosti je pojam subjektivnosti, koji u najopštijem tumačenju podrazumeva nešto što pripada subjektima i samim tim se na njih i odnosi. Pored pomenutog tumačenja, pojam subjektivnosti karakterišu i sledeća značenja: – subjektivnost je mentalni, unutrašnji ili psihički (suprotno od objektivnog, spoljašnjeg i fizičkog); – subjektivnost je individualna, nedostupna većem broju posmatrača, neproverljiva (suprotno od opšteg, univerzalnog, objektivnog, proverljivog i javnog); – subjektivnost je jednostrana, lična, pod uticajem želja, neobjektivna; – subjektivnost je nepostojeća, zamišljena (suprotna od objektivnog, postojećeg i stvarnog).