Imobilizacija

Imobilizacija je pojam latinskog porekla, nastao od latinske reči immobilis, što u prevodu znači – nepokretan.

Imobilizacija predstavlja jednu od najstarijih medicinskih postupaka, započetu početkom XX veka. Prema definiciji, imobilizacija predstavlja medicinsku procedure, tj. dovođenje u nepokretno stanje nekog dela tela pomoću zavoja i gipsa.

Sredinom XX veka došlo je do značajnih promena u lečenju lokomotornog sistema primenom imobilizacije i ona u savremenoj operativnoj hirurgiji postaje važna metoda koja ima za cilj uspešno operativno lečenje.

Imobilizacija kao medicinska procedura, u XXI veku se dopunjavala novim pristupima i medicinskim pomagalima, pojavila su se nova sredstva i materijali koji su omogućili da se postupci imobilizacije sprovode brže, jednostavnije i prihvatljivije za bolesnike. U lečenjima koji se obavljaju u bolnicama, lečenje preloma kostiju na udovima se mogu kombinovati sa ekstenzijama.

Imobilizacija se deli na: privremenu, transportnu (do mesta primene drugog lečenja koje odgovara) i trajna imobilizacija (do izlečenja). Što se tiče početne, privremena imobilizacija obuhvata: vakum dušek koji je ispunjen vazduhom (on se oblikuje oko povređene osobe i ispumpavanjem vazduha iz dušeka on postaje krut) i Šancovu kragnu (da bi sprečila kretanje vratnih pršljenova).

Privremena imobilizacija se uglavnom primenjuje na mestu povređivanja, a dalje imobilizacije se vrše u toku transporta pacijenta do bolnice u kojoj će mu biti ukazan krajnji medicinski tretman.

Postoji mnogo indikacija imobilizacije, od kojih su najčešći: sve vrste preloma kostiju, povrede karlice i kičme, iščašenja zglobova, toplotne povrede udova, povrede perifernih živaca i tetiva, povrede velikih krvnih sudova, povreda mekih tkiva udova, sklopetarne rane i dr.

Osnovni ciljevi imobilizacije su:

  • sprečavanje širenja bola,
  • sprečavanje oštećenja kože, tj. da se od zatvorenog preloma kosti ne stvori otvoreni prelom,
  • sprečavanje dalje oštećenje nerava ili velikih krvnih sudova,
  • očuvanje hemostaze manjih krvnih sudova, uočene prethodno,
  • sprečavanje širenja infekcije,
  • stvaranje normalne cirkulacije tako što se delovi tela postavljaju u odgovarajući položaj i
  • uspešna i brža rehabilitacija povrede.

Kada je reč o imobilizaciji kičme, karlice i većih kostiju, nju treba da vrši više osoba istovremeno, a osnovni principi koji se primenjuju u toku ovakve imobilizacije su:

  • imobilizacija najmanje dva zgloba koja su jedan dom drugog i postaviti ih da budu nepokretni,
  • imobilisani ud se treba postaviti u neutralni položaj (polusavijeno),
  • zaštita mekih delova tela vatom ili zavojem,
  • zaštita oštećenih delova tela sterilnom gazom,
  • u slučaju krvarenja pre imobilizacije stavljanje kompresivnog zavoja,
  • povređeni ud se stavlja u lako eleviran položaj, da ne bi došlo do otoka i da bi se stvorila efikasna cirkulacija i
  • postavljanje prstiju da budu vidljivi zbog procene neuro – vaskularnog statusa.