Diletant – značenje reči

Diletant je pojam, koji je nastao od italijanske reči dilettare, odnosno od latinske reči delectare, što u bukvalnom prevodu znači – uživati. Diletant je u prevodu osoba koja se opisuje kao ljubitelj umetnosti, odnosno ona osoba koja se bavi nekom umetnošću samo i isključivo iz ljubavi prema njoj ili radi prekraćivanja vremena, odnosno iz hobija. U figurativnom smislu, diletantom se opisuje ona osoba koja je u određenoj struci nedoučena, površna, bez osnovne stručne spreme, amater, laik. Diletant poslove obavlja radi samo privatnog interesa, ili iz razloga što mu bavljenje određenim poslom čini zabavu ili zadovoljstvo. Čak i u slučaju da ima savršene veštine ili znanje, sve dok se ne bavi profesionalno tim radom, on se smatra amaterom, odnosno diletantom.

U današnjem kolokvijalnom jeziku, pojam diletanta se obično koristi u negativnom kontekstu. U romanskim jezicima (kao što su italijanski i francuski), diletantom se označava ona osoba koja se određenim poslom bavi površno i nemarno, odnosno aljkava i neposvećena osoba.

U srpskom jeziku je napravljena mala razlika između reči “diletantizam” i “amaterizam”. Naime, diletantizam predstavlja nestručnost prilikom obavljanja svog posla, a amaterizam (amateur, franc.) predstavlja ljubav prema nečemu što ne pripada profesiji ili za šta ne postoji prethodno obrazovanje. Diletantizam je u ovom slučaju veoma opasna pojava, koja zalazi i prisutna je u svim sferamam društva. Amater se treba poštovati, pre svega zbog ljubavi prema nečemu što mu nije struka, a isto to radi, dok se od diletanata treba sklanjati, jer im je prioritet za obavljanje određenog posla, u večini slučajeva, novac. Ovakvih primera ima dosta (u slučajevima promene vlasti, kada opštine i javna preduzeća zapošljavaju tzv. “svoje ljude”, bez odgovarajuće školske spreme za obavljanje određenog posla itd.).

Među poznatim diletantima, amaterima u svetu, izdvajaju se sledeći:

  • Otto von Guericke – koji je bio začetnik vakuumske tehnike,
  • Joseph Priestley – koji je otkrio amonijak, ugljen dioksid i vodonik hlorid,
  • William Herschel – koji je bio jedan od najvećih astronauta svoga vremena,
  • Robert Stirling – koji je razvio prvi motor, nazvan po njemu – „Strilingov motor“ i drugi.