Bula

Bula je pojam latinskog porekla, potekao od latinske reči bulla, što u bukvalnom prevodu znači – mehur. Pored svog izvornog značenja, pod ovim pojmom se podrazumevaju još dva značenja, a to su: olovni pečat (koji se koristio da označi carska i papska dokumenta) i žena muslimanske veroispovesti, koja je obučena u dimije i na glavi nosi feredžu. Takođe, termin bule se upotrebljavao i kada se govorilo o malim zlatnim kutijama u kojima su se nosile amajlije. U medicini, pojmom bule se označava okrugla izraslina potkože, ispod koga je smeštena gnojna tečnost, tzv. plik.

Pojam bule u značenju olovnog pečata datira još iz XIII veka, označavajući dokumenta koja su na sebi imala pečate i koja su bila od velike važnosti. Jedan od primera je Zlatna bula cara Karla IV, iz 1356. godine. Bulama su se pečatirala carska dokumenta, koja su bila vezana za imenovanja episkopa ili biskupa, a upotrebljavala su se i u procesu kanonizovanja svetitelja. Zlatna bula je predstavljala ornament u obliku pečata, kojom su se obeležavale i povelje. Te povelje sa pečatom su izdavali monarsi Evrope i Vizantije u periodu srednjeg veka i renesanse, a Zlatna bula je postala veoma važno diplomatsko sredstvo.

Do XII veka, ove bule su izdavane samo sa jedne strane (jednostrano), a potom je stanovništvo Vizantije počelo unositi bule i na drugu stranu sa kojom je pregovaralo. Jedne od najpoznatijih zlatnih bula su: Zlatna bula kralja Bele IV, Zlatna bula iz 1082. godine kojom je vizantijski car Aleksije i Komnen dao trgovačke privilegije Mlečanima, Zlatna bula iz 1136. godine, kojom je Papa Inocent II podelio biskupiju Gnijezno od nadbiskupije u Magdeburgu, Zlatna bula Andrije II iz 1222. godine, kojom su priznata prava plemstva, Zlatna bula Karla I iz 1348. godine kojom je osnovan Karlov univerzitet u Pragu i Zlatna bula Karla IV iz 1356. godine kojom je sveti rimski car napravio ustavnu strukturu svoje države.

Termin bule se upotrebljava i u muslimanskom svetu, označavajući udatu muslimansku ženu, obzirom na to da ova reč na turskom jeziku znači – strina ili tetka, generalno – obrazovana udata žena. Ove žene su obučene u klasičnu muslimansku nošnju, nose dimije i glava im je pokrivena feredžama. Pojam bule u ovom kontekstu među narodom počeo koristiti najčešće od strane drugih vera, posebno za vreme komunizma.